meko itech1

ozon 1

زانایان و توێژەرەوانی پسپۆڕی چاودێریی كونەكەی چینی ئۆزۆن كە پارێزەری گۆی زەوییە و لەسەر نیوە گۆی باشور دەردەكەوێت ئاشكرایانكردووە، ئەمساڵ ئەو كونە فراوانتر بووە و ئێستا لە سەر كیشوەری جەمسەری باشوور گەورەتر دەردەكەوێت.

ئەم چینە كە پارێزەرەی زەوییە بەهۆی كارلێكە كیمیاییەكانەوە لە ناو دەچێت كە وزەی خۆر دەیانجوڵێنێت و خۆی لە بەرهەمە كیمیاییە ناوەندەكاندا دەبینێتەوە كە بەهۆی چالاكی مرۆڤەوە دروست دەبن و لە ناو بەرگە هەوای زەویدا دەمێننەوە.

هەموو ساڵێك ئەو پێكهاتنە دەبێتە هۆی دروستبوونی ئەو كونە لە چینی ئۆزندا و لە مانگەكانی ئاب و تشرینی یەكەمدا دەردەكەوێ كە لەو كاتەدا لەسەر جەمسەری باشوور هاوینە و لە مانگی تشرینی یەكەمیشدا دەگاتە ترۆپك.

لەمبارەیەوە خزمەتگوزاری (Copernicus) كە خزمەتگوزارییەكی یەكێتی ئەوروپایە بۆ چاودێریی بەرگە هەوای زەوی ئاماژەی بەوە داوە لە ناوەراستی ئەمساڵەوە ئەو كونە زۆر بە خێرایی فراوان بووە.

ئەو زانایانە دەلێن» لەو ساڵانەی دۆخی كەشوهەوا ئاسایی بێت، لانی كەمی پانتایی كونی ئۆزۆن دەگاتە هەشت ملیۆن میل چوارگۆشە، واتە (20.7) ملیۆن كیلۆمەتر چوارگۆشە».

ئەوان دەڵێن» سەرەرای ئەو ناهەموارییەی كەشوهەوا لەمساڵدا هەبوو چاوەڕوان دەكرێت تا ساڵی 2050 ئەو كونە بە تەواوی داخرێت، ئەویش ئەگەر وڵاتان وەڵامدانەوەی جدیان هەبێت و ئەو كۆت و بەندانە پەیرەو بكەن كە لە ساڵی 1987ەوە دانراوە بۆ كەمكردنەوە و نەهێشتنی بەرهەمهێنانی ئەو ماددە كیمیاییانەی دەبنە هۆی لەناوچونی كونی ئۆزۆن».

لە راستیدا ئەو پێوانانەی لە سەتەلایتی (Copernicus Sentinel-5P)ەوە وەرگیراوە دەریدەخەن كە كونەكەی چینی ئۆزۆن لەم ساڵانەی دواییدا زۆر گەورە و قوڵ بووە كە گەیشتووەتە (9.7) ملیۆن میلی چوارگۆشە.

بەپێی ئاژانسی فەزایی ئەوروپاش لە ساڵی رابردوودا كونەكە گێژەڵووكەیەكی جەمسەری بە هێز و جێگری ساردی لەگەڵ بووە كە بووەتە هۆی بەردەوام نزمبوونەوەی پلەی گەرمای چینی ئۆزۆن لەسەر جەمسەری باشوور .

ئەمانە لە كاتێكدایە كە ئەمساڵ ئەو كونە بە بەراوورد بە ساڵی 1979 بە رێژەی 75%) گەورەتر بووە.

چینی ئۆزۆن وەك قەڵغانی گۆی زەوی وایە و تیشكی سەروو بنەوشەیی خۆر هەڵدەمژێت، نەمانی ئەم چینەش مانای گەیشتنی بڕێكی زیاتری ئەو تیشكەیە بۆ سەر زەوی كە زیانی زۆر لە خانە زیندووەكان دەدات.

بۆیەكەمینجار لە ناوەراستی ساڵی حەفتاكانی سەدەی رابردوودا زانایان سەرنجی كونبوونی چینی ئۆزۆنیان دا و سەرەتا هۆكارەكەیان بۆ هەندێك فاكتەری سروشتیی وەك پلەی گەرما و كەشوهەوا و تەقینەوەی گڕكانەكان گەڕاندەوە، دواتر دەركەوت هەندێك چالاكیی مرۆڤیش كاریگەریی هەیە لە زیاتر فراوانبوونی ئەو كونە، لەوانەش ساردكەرەوە هالۆكاربۆنییەكان و ئاوێتە كاربۆنییە فلۆرییەكانی كە بە (CFCs) ناسراون.

تارا شێخ عوسمان

سەرچاوە: RT

meko itech1

Like it? Share with your friends!

Comments

كۆمێنت

Choose A Format
Personality quiz
Series of questions that intends to reveal something about the personality
Trivia quiz
Series of questions with right and wrong answers that intends to check knowledge
Poll
Voting to make decisions or determine opinions
Story
Formatted Text with Embeds and Visuals
List
The Classic Internet Listicles
Countdown
The Classic Internet Countdowns
Open List
Submit your own item and vote up for the best submission
Ranked List
Upvote or downvote to decide the best list item
Meme
Upload your own images to make custom memes
Video
Youtube and Vimeo Embeds
Audio
Soundcloud or Mixcloud Embeds
Image
Photo or GIF
Gif
GIF format